Hurda araç teşvikinde yaş sınırı var mı? Kaç yaşa kadar geçerlidir?
Önsöz: Yazımızda Türkiye’de uzun süredir konuşulan ve otomobil piyasasını hareketlendirmesi beklenen hurda araç teşvik düzenlemesi, öngörülen yaş kriterleri, mevcut durum ve bu düzenlemenin ekonomi ile otomotiv sektörüne olası yansımalarını göreceksiniz.
İşte detaylar…
Amaç ve yaş kriteri nedir?
Yasa, TBMM’ye sunulan yasa teklifine göre ülkemizdeki 25 yıl ve üzeri kullanım süresine sahip araç filolarının yenilenmesini amaçlamaktadır. Bu kapsama göre, üzerinden 25 yıl veya daha fazla süre geçmiş olan araçların hurdaya ayrılması ve bu araç sahiplerine Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) muaf olarak sıfır araç satın alma hakkı tanınması öngörülmüştür.
Amaç, trafikteki eskimiş araç sayısını azaltarak çevre kirliliğinin önüne geçmek, yakıt tüketimini düşürmek ve yüksek bakım-onarım giderlerini minimize ederek hem bireysel kullanıcıları hem de ulusal ekonomiyi rahatlatmaktır. Çünkü Türkiye’de halen 25 yıl ve üzeri 3 milyona yakın aracın trafikte seyir halinde olduğu düşünüldüğünde, düzenlemenin olumlu etkisinin oldukça geniş kapsamlı olacağı net bir şekilde görülmektedir.
Teklif yasalaştı mı, resmi açıklamalar ne yönde ?
2025 yılı şubat ayı itibarıyla, hurda araç teşvik düzenlemesinin meclis gündeminde bulunmadığı yetkili kaynaklarca teyit edilmiştir. Daha önce gündeme gelen ve beklenti oluşturan yasa teklifinin, mevcut çalışma programında yer almadığı açıklanmıştır.
AK Parti yetkililerinin konuya ilişkin yaptıkları değerlendirmeye göre, “birkaç işletme sadece az bir bölgede hurda araç toplamıştır. Fakat bunun için bir etki analizi çalışması yapmadık. Dolayısıyla trafikten çekilecek araç sayısı nedir, ötv indirimi dediğimiz düzenlemeyle hedeflenen nedir, bütçeye mali yükü var mı, gibi soruları soruyorsunuz ama hiçbir şey şimdilik net değil. Dolayısıyla şu an için hurda araç teşviği gündemimizde bulunmuyor” ifadeleri vardır. Haliyle açıklamaya baktığımızda, kısa vadede bir düzenleme bekleyenler için umut yok. Ama ileride olmayacağı anlamına gelmiyor. Çünkü bu tür gelişmeler hava kirliliği çalışmalarını da doğrudan olumlu etkilediğinden, ileride olsa da olumlu sonuçlar vermektedir.
Ayrıca eğer hurda teşvik düzenlemesi yürürlüğe girseydi, hem otomotiv endüstrisi hem de hurda piyasası üzerinde kayda değer etkileri olacaktı. Mesela aşağıdaki tabloya bakarsanız, olası etkilerini görebilirsiniz:
| Etki Alanı | Beklenti / Olası Sonuç |
|---|---|
| Hurda arzı | 25 yıl üstü 3 milyon araçtan yaklaşık 2.25 milyon ton metal hurda çıkar. |
| Kısa vadeli piyasa etkisi | Uzmanlarca yılda yaklaşık 100.000 araç hurdaya verilir, ama kısa vadede fiyatlar üzerinde büyük etki beklenmemelidir. |
| Otomotiv satışları | Sıfır araç satışlarında kayda değer artış sağlar. |
| Ekonomik kazanımlar | Yakıt tasarrufu, çevre kirliliğinde azalma, eski araçların yüksek bakım maliyetlerinden kurtulma gibi avantajları olacaktır. |
Hurda araç teşvik yasası teklifinin amacına bakacak olursak, 25 yıl sınırını temel kriter olarak belirleyip, bu kapsamdaki geniş araç guruplarının yenilenmesi hedeflenmiştir. Ancak 2026’daki son durumu, bu düzenlemenin resmi gündemde olmadığını ve yürürlüğe girip girmeyeceğini, ne zaman mevzuat haline geleceğinin belirsizliğini koruduğunu görüyoruz.
Uygulamada, bu teşvikten faydalanmak isteyen vatandaşların, düzenlemenin TBMM gündemine girip yasalaşmasını beklemeleri gerekmektedir. Bu tür önemli düzenlemeleri takip etmek için resmi meclis kaynaklarından ve güvenilir haber kanallarından gelişmeleri izlemek en doğru yaklaşım olacaktır. Unutmayın ki bu tür teşvikler genellikle bütçe imkanları, ekonomik koşullar ve sektörel ihtiyaçlar doğrultusunda şekillenmektedir.
#Hurda Teşviki